Lazuri Nenak Lazepeşi Xes Otzes

Komişk’un, aina muti ti var iyen xvala osinapute. Ajit’asyoni do mboşi propagandapete var ilven na p’ç’eşumt’ mapxa ndğalepes. Him mapxa ndğalepe odz’irapu şeni, oçalişu domaç’iran. Lazuri nena osk’udinapuşeni mtinaleti derdi nauğun k’oçepeşi, k’abğa oxenu şeni ar-guroni naonanpeşi arağorda oçalişu domaç’iran şk’u

Lazuri nenak, ğuraşi oncires upiari do umenceleri koncars. Mç’eşums ki, dost’epemuşişi xepe meleemi nusvan, şilya do şilya tzaneri pupulepemuşis. UNESCO’şi list’es, “meğuras xolosi nenape”-şi doloxes madzirenan nenaşk’uni. E do mu maxenenan? Vibgarati vana xe govon3’at’ do vok’alap’arat’i ğormotis ? Mişk’uran ki, nenaşk’uni ğuraşi mtzup’i do ini gzaşen oçuletinuşi çare varti (mu) ndğa do ndğa tzuneri p’eat’i ezmocepeşi doloxe fuzuli gamayoxinupe on; varti gaybişen meşvelu ogoru. Oçuletinuşi gza igundzanen, nosişi do organizasyonuri k’abğaşi ogzalas.

Komişk’un, aina muti ti var iyen xvala osinapute. Ajit’asyoni do mboşi propagandapete var ilven na p’ç’eşumt’ mapxa ndğalepes. Him mapxa ndğalepe odz’irapu şeni, oçalişu domaç’iran. Lazuri nena osk’udinapuşeni mtinaleti derdi nauğun k’oçepeşi, k’abğa oxenu şeni ar-guroni naonanpeşi arağorda oçalişu domaç’iran şk’u. Lazuri nenas dvaç’irs, nenaşi dost’i. Nenaşi dost’i mi on ? Nenamuşis mtsxade vana gompuleri çxindi na va mundruk’ams k’oçi on, nenamuşi na aoropen do iri çalimi dziras nena muşişi do xalk’i muşişi sersi na ognapams on nenaşi dost’i.

Ese, etnik’uri problemape do meselepe ora şk’unis dido gamiçen. E do hamuşen ncebi opşapu na gorumanpeti dido oran. Hişeniti jur toli gontzeri oapu diç’in. İzni mo mepçamt’at; Lazuri nena sk’udaseni, va sk’udaseni deine na var nozmonspek, na golomisumanpek, msk’va lak’idepete mo moğordinamt’an şk’u. Hinişi derdi başka ren, şk’uni başka.Do didi dulya on, şk’uni dulya. Nena şk’uni ğureri va on, arxvala nenaçkinalepe var aintereseran. Ham nena na asinapen do uşk’un oşi do oşi şilya Lazi sk’udun. Do şk’uni derdi, ak’ademik’uri oçalişupeşen başka, nananena muşi Lazuri na on ham k’oçepe-k nenape nişi daa formeli do t’ek’nik’uri oxmaran, nananena nişite anç’aran deine seri-ndğaleri oçalişu on. Lazi şurimşinepeşi dulyaşi tzalami, Lazepeşi guris Lazurişi oropa dolodvalu on hus.

“Lazepe-k aşk’va gok’utsxan ham ğurancirişen !” on zorişk’uni!

Na-ixenen dulyape, helbet’e var demibağunan mara becit’i dulyapeti dixeninu golaxt’imeri tzanapes. Golomaoneran Lazuri romani “Daçxuri” do himuşk’ule “Didamangisa”… “Ç’it’a Mapaskiri” kogamaxt’u do ham svarati Lazuris golaktineri ip’t’ineri romani diu.Hanişe başk’a leksi svarape, Lazeburi meselepe şeni ç’areri st’at’iapeşi svara, didi do ç’ut’a nenepunape, e do başka başka svarape kogamaxt’u. Do dido becit’i, Lazuri nenak amaxt’u didintzop’ulas (universites), dest’i diu. E do başka p’k’oretsxat’na, Lazi organizasyonepek kogamaşk’ves Lazuri svarulepe do int’ernet’uri sitepe. Do Lazepes, sotinuri problemapeşi gurişeni parça parça ort’uk’oti organizasyonepeti kuğunan aşk’va: derneğepe, k’olek’t’ivepe,grubepe, enst’it’u…

Turkias “Ogni”te ciç’u ham k’abğa, p’ri-Ognis Almanias nask’udun a mcixi Lazişi oçalişupe’rt’u, himuşen oğinde ti Sovetyari Lazepeşi larişuk’u becit’i dulyape do Osmanlişi Lazepeşi hus peği na va mişk’unan faaliyet’epe… İri dulyape gzaşk’uni gomintzes, mturi k’otzomixves tamo tamo oği şk’uninde. Hus, daha didi dulyapeşi ora’n. İritevulişi telifi do golakteri svarape, televuzi do radio yayinepe, ak’ademik’uri oçalişupe domaç’iran. Lazepeşi do birtum kianaşi tolepe, Lazuris golovoktinat. E do ak’adaşepe şk’imi, didi dulyape gitzvit’ deineti hişo dido enteresani do dido cenç’areri na diç’irs dulyape nosi t’k’vanis mo mogalan… Tzulu tzulu p’at’ere na domaç’iran dulyape, iri tevuli… Tzulu na-idz’iren dulyapete madziranen xolo gektalaşi nk’olape!

 

İsmail Güney Yılmaz

Ağani Murutsxi, no: 1, Çxalva (St’aroşina) ’13