Laz gazetesi dili korumayı amaçlıyor

“Şehirlerde, Lazların muhacir olarak yaşadığı İzmit ve Düzce gibi yerlerde ve memleketimizde kitapçılara, kırtasiyelere bırakıyoruz, oradan satılıyor; abonelerimiz de var ülkenin birçok yerinden, Almanya’dan Amerika’ya kadar”

SES Türkiye için İstanbul’dan Berkhan Karaduman’ın haberi– 14/01/14

1929'dan bu yana, Laz topluluğu ilk kez kendi anadilinde bir gazeteye kavuştu. [Tamer Kılınç]

İki ayda bir yayınlananAğani Murutsxigazetesinin ikinci sayısı bu ay basılacak. Adı “Yeni Yıldız” anlamına gelen gazete, Türkiye’nin ilk dünyanın ise ikinci Lazca gazetesi.

  • 1929’dan bu yana, Laz topluluğu ilk kez kendi anadilinde bir gazeteye kavuştu. [Tamer Kılınç]
  • Ağani Murutsxi gazetesinin ilk baskısı bölgedeki Laz topluluğu arasında memnuniyetle karşılandı. [Berkhan Karaduman/SES Türkiye]

Gazetenin baş editörü, ana hedeflerinin Laz dilinin yaşamasını ve gelecek nesiller için modern hayatta kullanılan bir dil olmasını sağlamak olduğunu belirtti.

Çağatay ve bir grup Laz aktivist ve entelektüel, gazetecilik alanında Laz dilini geliştirme fikriyle bir araya geldi. Bu Sovyet dönemi sosyalistlerininMç’ita MurutsxiveyaKırmızı Yıldız isimli gazetesinden bu yana ikinci Lazca gazete yayınlama girişimi oldu.

Çağatay,SES Türkiye‘ye yaptığı açıklamada, “Lazcanın edebi dilini ve edebi niteliklerini, kullanım alanlarını genişletmek ve anadilimizin sadece köyde değil, şehirde de kullanılabilirliğini göstermek için, bu gazete fikri ortaya çıktı” dedi.

“Anadilimizin imkanlarını, kullanım alanlarını, sınırlarını genişletmek, ileride yapılabilecek Lazca televizyon, haber bülteni gibi çalışmalara kalifiye, Lazca haber üretebilecek insan yetiştirmek de hedeflerimiz arasında” dedi.

Editörler, şu ana kadar halkın gösterdiği ilgiden memnun olduklarını belirttiler. Basılan 1000 nüshanın tamamı İstanbul, Ankara ve İzmir de dahil olmak üzere kırtasiyelere ve kitapçılara dağıtıldı. Ayrıca gazetenin aboneleri de var.

İsmail Güney,SES Türkiye‘ye yaptığı açıklamada, “Şehirlerde, Lazların muhacir olarak yaşadığı İzmit ve Düzce gibi yerlerde ve memleketimizde kitapçılara, kırtasiyelere bırakıyoruz, oradan satılıyor; abonelerimiz de var ülkenin birçok yerinden, Almanya’dan Amerika’ya kadar” dedi.

“İlgi açıkçası bizim beklediğimizin üzerinde oldu, gerek Lazlardan gerekse farklı kökenlerden insanlardan ilgi gördü. Mesela, ilk sayımız Gürcistan’a bazı arkadaşlarımız tarafından inisiyatifimiz dışında götürüldü. Gazetenin sahiplenilmesi had safhada. İnsanlar gazetenin gönüllü tanıtımını, reklamını yapıyorlar” diye ekledi.

Ramazan Koşanoğlu K’lemurişi,Ağani Murutsxigazetesinin okuyucularından ve destekleyicilerinden. Türkiye’de Laz diliyle ilgili olumlu gelişmeler olduğunu belirtti.

Koşanoğlu, “Yakın zamanda Türkiye’de Lazca adına olumlu şeyler yaşanıyor. Anadilde birçok kitap yazıldı, televizyonlarda Lazca köy belgeselleri çekildi, okullarda seçmeli ders olarak okutuldu ve Lazca Gazete Ağani Murutsxi yayın hayatına başladı. Dilin varlık mücadelesinde kuşkusuz bunlar büyük önem taşımaktadır” dedi.

Gazete tamamen gönüllerin çabalarıyla yayınlanıyor. Çağatay ilk andan itibaren, gazetenin yazar kadrosuna yeni ve genç yazarların katıldığını ifade etti.

Çağatay,SES Türkiye‘ye yaptığı açıklamada “Gazetemize ilk andan itibaren yeni ve genç yazarlar katıldı. Zaten genç bir kadronun oluşturduğu gazetenin daha da gençleşerek Laz aydınları arasında yeni bir jenerasyonu doğuracağına inanıyorum” dedi.

Çağatay, gazetenin Lazca basılmasının iki açıdan faydalı olduğunu belirtti.

“Birincisi psikolojik, gerek Lazlar gerekse ortalama bir TC vatandaşı, Lazcanın sadece “komik” olmadığını, bir anadil olduğunu hissedecek ve yetkinliğini insanlara hissettirecek, Lazcayı meşrulaştıracak insanların gözünde. İkincisi de, Lazca yazıp çizen, ciddi yazılar kaleme alabilen, haber yazabilen bir kadronun oluşmasını sağlayacaktır” dedi.

İsmail Güney, aynı zamanda gazetenin herhangi bir birlik veya vakıftan para yardımı almadığını da belirtti.

“Herhangi bir dernek ya da birlikten fon almıyoruz, öz gücümüzle çıkarıyoruz gazeteyi” diye ekledi.

Ancak özel şirketlerden gelen reklamları memnuniyetle karşılıyorlar, özellikle de Laz iş adamlarından.

İkinci sayıda, bölgeden, ülkeden ve dünyadan haberlerin yanı sıra Laz diliyle, kültürüyle ilgili makaleler, yazılar ve haberler yer alacak.

Gazetenin yanı sıra Türkiye’nin ilk Laz TV kanalı da Rize’de yayına başladı. TV kanalı izleyicilerine hem Türkçe hem de Lazca yayın yapıyor.

………………………………………………….

Laz newspaper aims to preserve language

The founders of Turkey’s first newspaper published in Laz are aiming to keep the language alive through journalism.

By Berkhan Karaduman for SES Türkiye in Istanbul — 14/01/14

For the first time since 1929, the Laz community has their own newspaper in its mother tongue. [Tamer Kilinc]

The second issue of the bi-monthly Ağani Murutsxi, will be published this month. The newspaper, whose name translates to “The New Star” is Turkey’s first and world’s second newspaper in the Laz language.

  •  For the first time since 1929, the Laz community has their own newspaper in its mother tongue. [Tamer Kilinc]
  •  The first issue of Ağani Murutsxi was welcomed by the Laz community across the region. [Berkhan Karaduman/SES Türkiye]
 The newspaper’s editor-in-chief, Irfan Cagatay, said their main goal was to make sure that the Laz language survived and became a language of modern life for future generations.

Cagatay and a group of Laz activists and intellectuals came together with the idea of developing the Laz language in the field of journalism. This was a second attempt to publish a paper in Laz since 1929 when Soviet-era activists came up with Mç’ita Murutsxi or the Red Star.

“The initial idea behind this newspaper was to prove that the Laz language could be used not only in the villages but also in the cities. The Laz language’s literary qualities can be expanded,” Cagatay told SES Türkiye.

“Expanding opportunities, areas of use for our mother tongue and providing skilled human contributors for possible TV channels, magazines, papers in Laz for the future are also among our main goals,” he said.

Editors said they are pleased with the public interest so far. All 1,000 published copies were distributed to stationeries and bookstores in cities including Istanbul, Ankara and Izmir. The paper also has subscribers.

“We are distributing the newspaper to places like Izmit and Duzce, where Laz communities mostly live. We have subscribers from different places across Turkey, even from Germany and the United States,” Ismail Guney, an editor of the paper, toldSES Türkiye.

“We received interest from the Laz community and people of different origins. For example, the first issue was taken to Georgia out of our initiative. People promote the newspaper voluntary,” he added.

Ramazan Kosanoglu K’lemurişi is a reader and supporter of ‘Ağani Murutsxi. He said positive things happened in Turkey regarding the Laz language.

“Many books were written in the mother tongue, documentaries were filmed about Laz villages in television, the Laz language is taught at schools as an elective course and now a Laz newspaper is being published. There is no doubt that these have a great importance on the struggle of existence of the language,” Kosanoglu said.

The paper is published solely with the efforts of the volunteers. Cagatay said from the first moment, new and young writers joined the newspaper’s editorial board.

“We have a young staff. I believe that newspaper will be rejuvenated and a new generation of Laz intellectuals will breed,” Cagatay told SES Türkiye.

Cagatay believes that publishing a newspaper in the Laz language is beneficial in two ways.

“First psychological, both Laz community and an average citizen of Turkey is going to feel that Laz language is a mother tongue and that will help legitimising the language. Second it will help create a crew that can write serious articles and news in Laz,” he said.

Ismail Guney also said that the newspaper did not receive any funds from any union or association.

“We are publishing the newspaper independently by our own means,” he added.

But they welcome advertisements from private companies, especially Laz businessmen.

The second issue will include articles, essays and news about Laz language, culture and identity as well as news from the region, country and the world.

In addition to the newspaper, Turkey’s first Laz TV channel also started broadcasting in Rize. The TV channel broadcasts news in both Turkish and Laz to its audience.

 

SETİmes

http://turkey.setimes.com/tr/articles/ses/articles/features/departments/society/2014/01/14/feature-01

http://turkey.setimes.com/en_GB/articles/ses/articles/features/departments/society/2014/01/14/feature-01